Wil jij stoer doen met feiten over Malta, van algemene feiten tot de meest bijzondere en onbekende. Hieronder vind je alles wat wij konden vinden!

MALTA – GROTE FEITEN-SPIEKLIJST

🌍 LAND & GEOGRAFIE

• Oppervlakte: circa 316 km².
• Nederland: circa 41.500 km²; ongeveer 131× groter dan Malta.
• Lengte hoofdeiland: ongeveer 27 km.
• Breedte hoofdeiland: maximaal ongeveer 14,5 km.
• Hoogste punt: Ta' Dmejrek – circa 253 meter boven zeeniveau.
• 🇳🇱 Vaalserberg: circa 322 meter; Europees Nederland heeft dus een hoger hoogste punt.
• Afstand Malta–Sicilië: circa 93 km.
• Afstand Malta–Libië: circa 290 km.
• Permanente rivieren: 0.
• Grote natuurlijke zoetwatermeren: 0.
• Belangrijkste eilanden: Malta, Gozo en Comino.
• Andere eilandjes/rotsen: o.a. Cominotto, Filfla, St Paul's Islands en Fungus Rock.
• Local councils: 68.
• Local councils Malta: 54.
• Local councils Gozo: 14.
• Kustlijn Malta: circa 136 km.
• Kustlijn Gozo: circa 43 km.
• Gesteente: voornamelijk kalksteen.
• Bos: Malta heeft geen grote natuurlijke bossen.
• Bekendste bosgebied: Buskett.
• Vallei in het Maltees: wied.
• Grot in het Maltees: għar.
• Straat in het Maltees: triq.
• Plein: pjazza.
• Huis: dar.
• Haven: marsa.
• Malta ligt op de Afrikaanse tektonische plaat, vlak bij de complexe grenszone met Eurazië.

👥 BEVOLKING

• Inwoners eind 2025: 588.254. NSO Malta
• Inwoners eind 2024: 574.250. NSO Malta
• Groei in 2025: +2,4%. NSO Malta
• Netto migratie 2025: +13.906 personen. NSO Malta
• Niet-EU-burgers: 78,1% van de netto migratie in 2025. NSO Malta
• Mannen: 53,3% van de bevolking eind 2025. NSO Malta
• Vrouwen: 46,7%.
• Onder 18 jaar: 14,3%.
• 65 jaar en ouder: 18,4%. NSO Malta
• Bevolkingsdichtheid: circa 1.860 inwoners per km².
• 🇳🇱 Nederland: grofweg 430–450 inwoners/km² landoppervlak; Malta is nationaal meerdere malen dichter bevolkt.
• Mediane leeftijd Malta: 39,8 jaar in 2024; een van de laagste in de EU. European Commission
• Mdina: slechts enkele honderden permanente inwoners.
• Sliema: meer dan 17.000 inwoners/km² in recente bevolkingsstatistieken.
• Australië – in Malta geboren: 35.413 mensen bij de Census 2021.
• Australië – Maltese afkomst: ongeveer 199.000 mensen.
• ⚠️ "Er wonen meer Maltezers in Australië dan op Malta": niet waar als je inwoners/personen van Maltese afkomst vergelijkt.

✈️ TOERISME

• Buitenlandse toeristen 2025: 4.022.310. NSO Malta
• Toeristen per inwoner: circa 6,8 per jaar.
• Toeristische overnachtingen 2025: ruim 25,4 miljoen. NSO Malta
• Gemiddelde verblijfsduur: circa 6,3 nachten.
• Gozo/Comino – inbound + domestic toeristen 2025: 589.343. NSO Malta
• Binnenlandse toeristische trips tussen Malta en Gozo/Comino 2025: 437.388.
• Daarvan naar Gozo/Comino: 397.322. NSO Malta
• Buitenlandse reizen door inwoners van Malta 2025: 929.645. NSO Malta
• Populairste buitenlandse bestemming: Italië.
• Aandeel Italië in outbound trips 2025: 32,2%. NSO Malta
• Outbound reisuitgaven 2025: circa €952,4 miljoen. NSO Malta

✈️ VLIEGVELD

• Internationale commerciële luchthavens: 1.
• Malta International Airport: ligt bij Luqa.
• Passagiersbewegingen eerste helft 2025: ruim 4,5 miljoen. Malt Airport
• Vliegtuigbewegingen eerste helft 2025: 30.436. Malt Airport
• Populairste vliegmarkt eerste helft 2025: Italië.
• Italië eerste helft 2025: 922.464 passagiersbewegingen. Malt Airport
• Gemiddelde bezettingsgraad eerste helft 2025: ongeveer 84%. Malt Airport
• 🇳🇱 Schiphol: veel groter in absolute aantallen; Malta Airport is juist uitzonderlijk druk afgezet tegen slechts ~588.000 inwoners.

☀️ WEER & KLIMAATRECORDS

• Zonuren: grofweg 3.000 per jaar.
• 🇳🇱 Nederland: grofweg 1.800 zonuren; Malta krijgt ongeveer 1.200 extra uren zon.
• Hoogste officieel gemeten temperatuur bij Luqa: 43,8°C op 9 augustus 1999. ResearchGate
• Laagste officieel gemeten temperatuur bij Luqa: 1,4°C op 29 januari 1981. ResearchGate
• Natste jaar in de historische Luqa-reeks: 1951 – 955,62 mm. NSO Malta
• Droogste jaar: 1947 – 228,41 mm. NSO Malta
• Natste maand in de historische reeks: oktober 1951 – 476,5 mm. Times of Malta
• 476,5 mm in één maand: meer regen dan Malta in sommige complete jaren krijgt.
• Sterkste historische windstoot in de genoemde 1961–1990-reeks: 72 knopen / 133,4 km/u, 11 oktober 1982. Times of Malta
• Meeste onweersdagen in één jaar 1951–2010: 43 dagen in 1986. Times of Malta
• Minste onweersdagen: 14 in 1968.
• Meeste hageldagen: 15 in 2005.
• Meeste mistdagen: 17 in 1967. Times of Malta
• Natste gemiddelde maand: traditioneel december.
• Oktober–december: historisch meer dan de helft van de jaarlijkse regen.
• Juni–augustus: historisch slechts circa 2% van de jaarlijkse regen. ResearchGate
• UV-index zomer: kan 11 (extreem) bereiken.
• Zeewater augustus: ongeveer 26°C gemiddeld in historische klimaatgegevens.
• Zeewater maart: ongeveer 15°C. Times of Malta
• Sneeuw: echte sneeuw op zeeniveau is extreem zeldzaam.
• Witte laag op Malta: meestal hagel/graupel, niet sneeuw.
• Saharastof: regelmatig.
• Modderregen: regen + Saharastof.
• Medicanes: mediterrane cycloonachtige systemen kunnen Malta treffen.
• Eerste regen na de zomer: wegen kunnen extra glad zijn door opgehoopt vuil, olie en rubber.
• Luchtvochtigheid: relatief hoog door de ligging midden in zee.
• Winter: buiten mild, maar oude woningen kunnen binnen verrassend koud/vochtig zijn.

🌊 AARDBEVINGEN & TSUNAMI'S

• Aardbevingen: Malta is seismisch actief genoeg om regelmatig kleine bevingen te registreren.
• Zware historische beving: Siciliaanse aardbeving van 11 januari 1693, geschatte magnitude ongeveer 7,4.
• 1693: veroorzaakte aanzienlijke schade op Malta.
• Mdina 1693: oude kathedraal zwaar beschadigd.
• Tsunami's: kunnen Malta bereiken.
• Historische tsunami's: onder andere gekoppeld aan 1693 en 1908.
• Xlendi: historisch/geologisch bewijs voor tsunami-effecten.
• 1908 Messina-aardbeving: veroorzaakte een grote tsunami in het centrale Middellandse Zeegebied.
• Getijden: veel kleiner dan aan de Nederlandse Noordzeekust.
• Mediterrane tsunami: zeldzaam, maar fysiek en historisch reëel.

💧 WATER

• Permanente rivieren: 0.
• Grote zoetwatermeren: 0.
• Drinkwater: combinatie van grondwater en ontzilt zeewater.
• Reverse osmosis: essentieel voor Malta's drinkwatervoorziening.
• Historische huizen: vaak voorzien van regenwaterreservoirs/cisternen.
• Regen: valt relatief weinig dagen maar kan zeer intens zijn.
• Droge valleien: kunnen tijdens stortregen plotseling water voeren.
• Helder zeewater: mede geholpen door het ontbreken van grote rivieren die sediment aanvoeren.
• Zoutpannen: traditionele zoutwinning bestaat nog, vooral zichtbaar op Gozo.

🦈 HAAIEN & ZEELEVEN

• Grote witte haai: komt voor in de Middellandse Zee.
• Beroemde Maltese witte haai: gevangen bij Filfla op 17 april 1987.
• Geclaimde lengte: 7,14 meter.
• Latere wetenschappelijke schatting: circa 6,7 meter.
• Geslacht: vrouwtje.
• Blauwe haaien: komen rond Malta voor.
• Makohaaien: komen in het centrale Middellandse Zeegebied voor.
• Ernstige haaienincidenten: zeer zeldzaam.
• Lampuka: Maltese naam voor mahi-mahi/dorado.
• Lampuki-seizoen: belangrijk traditioneel visseizoen.
• Lampuki-visserij: gebruikt drijvende schaduwconstructies om vis aan te trekken.
• Tonijn: belangrijke vis/aquacultuursector.
• Kwallen: aanwezigheid sterk afhankelijk van wind, stroming en seizoen.

🐘 PREHISTORISCHE DIEREN

• Dwergolifanten: leefden prehistorisch op Malta.
• Dwergnijlpaarden: leefden prehistorisch op Malta.
• Belangrijke vindplaats: Għar Dalam.
• Island dwarfism: grote dieren kunnen op eilanden evolutionair kleiner worden.
• Fossiele haaientanden: te vinden in Maltese gesteentelagen.
• Veel Maltese fossielen: afkomstig van zeedieren omdat de kalksteen onder zee werd gevormd.

🐍 REPTIELEN & KLEINE DIEREN

• Slangen: meerdere soorten.
• Cat snake: giftig maar normaal weinig gevaarlijk voor mensen.
• Giftige slangen gevaarlijk voor mensen: Malta heeft geen inheemse soort vergelijkbaar met cobra/addersoorten die een belangrijk volksgezondheidsrisico vormt.
• Schorpioenen: komen voor.
• Gekko's: algemeen.
• Kameleons: komen voor.
• Kameleons: niet oorspronkelijk inheems; geïntroduceerd.
• Muurhagedissen: verschillende Maltese eilandpopulaties.
• Maltese freshwater crab: endemisch en beschermd.
• Kakkerlakken: grote mediterrane soorten zijn algemeen in warme maanden.
• Muggen: aanwezig; vooral warmer seizoen.
• Tiger mosquito: aanwezig in Malta.
• Gekko's: eten insecten en zijn dus nuttige huisgenoten.

🌱 PLANTEN & GIF

• Castor bean / Ricinus communis: groeit op Malta.
• Castor bean-zaden: bevatten ricine, een zeer krachtig toxine.
• Castorolie: correct geraffineerde castorolie is niet hetzelfde als ricine.
• Prickly pear: overal zichtbaar maar oorspronkelijk afkomstig uit Amerika.
• Kappertjes: zijn ongeopende bloemknoppen.
• Carob/johannesbroodboom: traditioneel belangrijk.
• Nationale plant: Maltese rock-centaury.
• Nationale boom: Sandarac gum tree.
• Dry-stone walls: beperken bodemerosie en houden landbouwgrond vast.
• Malta wordt na de eerste herfstregens snel groen.
• Zomerlandschap: veel vegetatie wordt geel/bruin en droog.

🐕 HUISDIEREN

• Geschat aantal honden: oudere FCI/Malta Kennel Club-data noemen circa 58.000 honden. FCI
• Geschat aantal hondenbezitters: circa 42.000 in dezelfde dataset. FCI
• Honden: moeten volgens Maltese regelgeving worden gechipt/geregistreerd.
• Malta heeft een National Microchipped Dogs Register. Data.gov.mt
• Vermiste hond/kat: kan officieel via de overheid worden gemeld; dierenartsen, klinieken en sanctuaries worden via het systeem geïnformeerd. Servizz.GOV
• Straatkatten: zeer zichtbaar op Malta.
• Kattenkolonies: worden op veel plekken door vrijwilligers gevoerd/verzorgd.
• Landelijk exact aantal katten: geen betrouwbare actuele totaaltelling gevonden.
• Dierenasielen: kampen volgens de Animal Welfare Commissioner met overbevolking en beperkte accommodatie. Commissioner Animalwelfare
• Neutering: nationale/gesubsidieerde campagnes bestaan voor honden en katten.
• Exotische dieren: regelgeving voor dierentuinen en exotische soorten is recent aangescherpt.
• 2024: strengere regels ingevoerd rond exotische dieren, interactie met bezoekers en fokken in dierentuinen. Commissioner Animalwelfare

🗿 PREHISTORIE

• Menselijke bewoning: circa 7.000 jaar geschiedenis.
• Megalithische tempels: ouder dan Stonehenge.
• Megalithische tempels: ouder dan de Grote Piramide van Gizeh.
• UNESCO-tempelinschrijving: omvat meerdere Maltese tempelcomplexen.
• Ħal Saflieni Hypogeum: prehistorisch ondergronds complex.
• Hypogeum: bevatte menselijke resten van duizenden personen.
• Sleeping Lady: gevonden in het Hypogeum.
• Tempelbouwers: lieten geen ontcijferde geschreven teksten achter.
• Exacte religie tempelbouwers: onbekend.
• Cart ruts: mysterieuze parallelle groeven in rots.
• Exacte functie cart ruts: nog niet definitief vastgesteld.
• Clapham Junction: bijnaam van een bekende concentratie cart ruts.

🏛️ GESCHIEDENIS

• Fenicische aanwezigheid: eeuwen vóór Christus.
• Romeinse Malta: onderdeel van het Romeinse Rijk.
• Melite: Romeinse stad rond het huidige Mdina/Rabat.
• Arabisch-islamitische periode: grote invloed op taal en plaatsnamen.
• Normandische verovering: Malta kwam weer onder christelijk Siciliaans/Europees bestuur.
• Knights of St John arriveerden: 1530.
• Gozo-aanval: 1551.
• Gozo 1551: duizenden inwoners werden als slaven weggevoerd.
• Great Siege: 1565.
• Valletta gesticht: 1566.
• Napoleon nam Malta in: 1798.
• Franse periode: slechts ongeveer twee jaar.
• Britse periode: begin 19e eeuw–1964.
• Onafhankelijkheid: 21 september 1964.
• Republiek: 13 december 1974.
• Freedom Day: 31 maart 1979.
• EU-lid: 1 mei 2004.
• Euro ingevoerd: 1 januari 2008.
• Maltese lira → euro: 1 MTL = €2,329373.
• Echtscheiding ingevoerd: 2011.
• Huwelijk voor paren van hetzelfde geslacht: 2017.

⚔️ KNIGHTS & VALLETTA

• Knights kwamen naar Malta: 1530.
• Great Siege: 1565.
• Valletta: genoemd naar Jean Parisot de Valette.
• Eerste steen Valletta: 1566.
• Valletta: doelbewust geplande stad.
• Straten: relatief recht raster.
• Auberge de Castille: tegenwoordig kantoor van de premier.
• St John's: oorspronkelijk conventual church van de Knights.
• St John's: tegenwoordig co-cathedral.
• Caravaggio: verbleef op Malta.
• Caravaggio: werd Knight of Malta.
• Caravaggio: werd later uit de Orde gezet.
• Beheading of St John the Baptist: grootste schilderij van Caravaggio.
• Het is zijn enige bekende gesigneerde schilderij.
• Sovereign Military Order of Malta: bestaat nog steeds.
• Orde regeert Malta niet meer sinds 1798.

🇬🇧 BRITSE ERFENIS

• Links rijden: Britse erfenis.
• Type-G-stekkers: Britse erfenis.
• Engels: officiële taal.
• Rode telefooncellen: nog op verschillende plekken aanwezig.
• Rode brievenbussen: eveneens zichtbaar.
• Britse militaire gebouwen: verspreid over de eilanden.
• Britse overheersing: ruim anderhalve eeuw.
• Laatste Britse militairen vertrokken: 1979.
• Malta Railway: 1883–1931.
• Malta had elektrische trams: begin 20e eeuw.
• Treinen tegenwoordig: 0.
• Trams tegenwoordig: 0.
• Metro: 0.

💣 TWEEDE WERELDOORLOG

• Malta: zeer zwaar gebombardeerd tijdens WOII.
• George Cross: in 1942 door George VI aan Malta toegekend.
• George Cross: staat op de Maltese vlag.
• Mosta-bom: 9 april 1942.
• Mosta-bom: doorboorde de kerkkoepel.
• Mosta-bom: explodeerde niet.
• Mosta: honderden mensen waren in de kerk.
• Doden door die bom in de kerk: 0.
• Bom die nu wordt getoond: replica.
• Operation Pedestal: augustus 1942.
• Tankschip Ohio: bereikte zwaar beschadigd Malta tijdens Operation Pedestal.
• WOII-schuilplaatsen: liggen nog onder veel Maltese steden/dorpen.
• Filfla: door de Britten gebruikt als militair schiet-/bombardementsdoel.

⛪ MOSTA

• Mosta Rotunda: geïnspireerd op het Pantheon in Rome.
• Muren: op sommige plaatsen circa 9,1 meter dik. Wikipedia
• Interne koepeldiameter: circa 40 meter. Wikipedia
• Oude kerk: bleef tijdens een groot deel van de bouw binnen de nieuwe Rotunda staan.
• Mosta-bom: 9 april 1942.
• Bommenslachtoffers in de kerk: 0.
• 
  

⛪ RELIGIE & FESTA'S

• Traditionele dominante religie: rooms-katholiek.
• Festa: patroonheiligenfeest van dorp/parochie.
• Festa-seizoen: vooral voorjaar/zomer.
• Vuurwerk overdag: normaal.
• Petards: vooral bedoeld voor harde knallen.
• Band clubs: belangrijk sociaal en cultureel onderdeel van festa's.
• Rivaliserende band clubs: kunnen binnen één plaats bestaan.
• St Paul: centraal in Maltese christelijke traditie.
• Traditionele datum schipbreuk Paulus: rond 60 n.Chr.
• St Paul's Shipwreck: officiële feestdag op 10 februari.

📅 FEESTDAGEN & VERLOF

• Officiële national/public holidays: 14 per jaar. EURES (EURopean Employment Services)
• 2026 vakantieverlof bij 40 uur: 216 uur / 27 werkdagen. PwC
• Basisverlof: 192 uur / 24 werkdagen.
• Feestdagen in weekend 2026: 3.
• Extra verlof daardoor: 24 uur. PwC
• Feestdag op vrije dag: equivalent van een werkdag wordt aan verlof toegevoegd. Department of International Relations
• New Year's Day: feestdag.
• St Paul's Shipwreck: feestdag.
• St Joseph: feestdag.
• Freedom Day: feestdag.
• Good Friday: feestdag.
• Workers' Day: feestdag.
• Sette Giugno: feestdag.
• St Peter & Paul / L-Imnarja: feestdag.
• Assumption / Santa Marija: feestdag.
• Victory Day: feestdag.
• Independence Day: feestdag.
• Immaculate Conception: feestdag.
• Republic Day: feestdag.
• Christmas Day: feestdag.

🚌 KERST & BUSSEN

• 25 december: bussen rijden, maar met aangepaste dienst.
• 1 januari: eveneens aangepaste dienst.
• 2025/26-regeling: geen busdienst tussen 12:00–15:00 op beide dagen. Malta Public Transport
• 2025/26-regeling: reguliere diensten stopten vanaf 21:00. Malta Public Transport
• Sunday schedule: werd voor deze feestdagen gebruikt.
• 31 december: extra late busdiensten naar/van Valletta. Malta Public Transport
• Feestdagenregeling: ieder jaar opnieuw controleren.

🚗 AUTO'S & VERKEER

• Geregistreerde motorvoertuigen eind 2025: 457.403. NSO Malta
• Voertuigen per 100 inwoners: circa 78.
• Personenauto's: 73,4% van wagenpark. NSO Malta
• Benzine: 57,9%.
• Diesel: 34,0%.
• Elektrisch + plug-in hybride: 4,9%. NSO Malta
• Netto groei Q4 2025: gemiddeld 35 voertuigen per dag. NSO Malta
• Verkeer: rijdt links.
• Stuur: doorgaans rechts.
• Maximumsnelheid: nergens vergelijkbaar met Nederlandse 100/130-km-snelwegen.
• Afstand: slechte voorspeller van reistijd door files.
• Spoorwegen: 0.
• Metro: 0.
• Trams: 0.
• Historische spoorlijn: 1883–1931.

💶 WERK & GELD

• Minimumloon 18+ in 2026: €229,44 per week. Global Practice Guides
• Bij 40 uur: ongeveer €5,74 per uur.
• Minimumloon 17 jaar: €222,66/week.
• Onder 17: €219,82/week. Global Practice Guides
• COLA 2026: €4,66 per week. Global Practice Guides
• Statutory bonus juni: €135,10.
• Statutory bonus december: €135,10.
• Allowance maart: circa €121,16.
• Allowance september: circa €121,16. Gemma - Know, Plan, Act.
• Normale voltijdse werkweek: vaak 40 uur.
• Maximum gemiddelde werkweek zonder opt-out: 48 uur inclusief overtime. EURES (EURopean Employment Services)
• Standaard-BTW Malta: 18%. MTCA
• 🇳🇱 Standaard-BTW Nederland: 21%. European Union
• Hoogste individuele Maltese inkomstenbelastingtarief: 35%.

🏠 WONEN & UIT HUIS GAAN

• Malta 2022 – gemiddelde leeftijd ouderlijk huis verlaten: 30,1 jaar. European Commission
• EU 2025: gemiddeld 26,3 jaar. European Commission
• 🇳🇱 Nederland: behoort tot de Europese landen waar jongeren relatief vroeg uit huis gaan. European Commission
• Malta: thuis wonen tot eind twintig/begin dertig cultureel veel normaler dan in Nederland.
• Eigenwoningbezit: ongeveer twee derde van de huishoudens.
• Huisnamen: nog zeer gebruikelijk.
• Traditioneel Maltees balkon: gallarija.
• Oude woningen: vaak dikke kalkstenen muren.
• Centrale verwarming: niet vanzelfsprekend.
• Airco: wordt vaak ook gebruikt voor verwarming.
• Vocht: veelvoorkomend probleem in woningen.

🗣️ TAAL

• Officiële talen: Maltees en Engels.
• Maltees: Semitische taal.
• Maltees alfabet: 30 letters.
• Nederlands basisalfabet: 26 letters.
• Typisch Maltese letters/lettertekens: ċ, ġ, għ, ħ, ż.
• Maltees: enige officiële Semitische taal van de EU.
• Maltees: geschreven met Latijnse letters.
• Italiaans: géén officiële taal.
• Italiaans: wel breed verstaan/gesproken.
• Grazzi: bedankt.
• Bonġu: goedemorgen.
• Iva: ja.
• Le: nee.
• Mela: multifunctioneel "dus/nou/oké/natuurlijk".
• Gozo: Għawdex.
• Valletta: Il-Belt.
• God: Alla.
• Straat: Triq.
• Steeg: Sqaq.
• Vallei: Wied.
• Grot: Għar.

🏘️ DUBBELE NAMEN

• Żebbuġ: bestaat op Malta én Gozo.
• Rabat: plaats op Malta.
• Victoria op Gozo: heet in het Maltees Ir-Rabat.
• Birgu: ook Vittoriosa.
• Senglea: ook Isla.
• Cospicua: ook Bormla.
• Triq il-Kbira: straatnaam in meerdere localities.
• Triq il-Knisja: eveneens op meerdere plaatsen.
• De locality bij een Maltees adres: belangrijk omdat straatnamen vaak worden herhaald.
• Paceville: geen aparte local council; onderdeel van St Julian's.
• Buġibba: onderdeel van St Paul's Bay.
• Qawra: onderdeel van St Paul's Bay.

🍺 DRANK & ETEN

• Bekendste Maltese bier: Cisk.
• Bekendste Maltese frisdrank: Kinnie.
• Pastizzi: klassieke goedkope snack.
• Klassieke pastizzi-vullingen: ricotta en erwten.
• Fenek: konijn.
• Fenkata: sociale/traditionele konijnenmaaltijd.
• Ħobż Malti: Maltees brood.
• Ftira: traditionele Maltese brood-/eetcultuur.
• Ftira: erkend als UNESCO immaterieel cultureel erfgoed.
• Lampuki pie: traditionele hartige vistaart.
• Lokale witte druif: Girgentina.
• Lokale rode druif: Ġellewża.
• Carob: traditioneel gebruikt voor siroop/voeding.
• Kappertjes: groeien zelfs uit oude muren.
• Prickly pear: vrucht wordt gegeten en gebruikt voor likeuren/jams.

🩺 GEZONDHEID

• Overgewicht + obesitas volwassenen (EHIS 2019/20): 64,8%. health
• Obesitas: 28,7%.
• Overgewicht zonder obesitas: 36,1%. health
• Mannen obesitas: circa 31%.
• Mannen overweight/pre-obese: circa 41%. health
• Malta: behoorde in die survey tot de EU-landen met de hoogste obesitasprevalentie.
• Alarmnummer: 112.
• Grootste publieke ziekenhuis: Mater Dei.
• Leidingwater: drinkbaar volgens wettelijke normen.
• Smaak leidingwater: kan anders zijn door ontzilting/mineralen.

⚖️ RECHTSPRAAK

• Civiele/commerciële zaken eerste aanleg 2024: ongeveer 491 dagen volgens de EU-landanalyse 2026. Publications Office of the EU
• 2023: ongeveer 454 dagen. Publications Office of the EU
• Administratieve zaken 2024: circa 1.681 dagen. Publications Office of the EU
• 1.681 dagen: ongeveer 4,6 jaar.
• Administratieve zaken 2023: circa 1.350 dagen.
• Rechters per hoofd: Malta behoort tot de EU-landen met relatief weinig rechters. Publications Office of the EU
• Kredietinvordering via rechtbank: lenders meldden aan het IMF circa 5–7 jaar. IMF
• 
  

🏗️ BOUWEN

• Belangrijkste planningsautoriteit: Planning Authority.
• Archeologische vondsten: kunnen bouwprojecten beïnvloeden/vertragen.
• Kalksteen: traditioneel belangrijkste bouwmateriaal.
• Globigerina limestone: veelgebruikt bouwsteen.
• Nieuwe steen: relatief licht/geel.
• Oude steen: wordt donkerder door verwering.
• Dry-stone walls: traditioneel zonder mortel.
• 
  

🏑 SPORT

• Populairste sport: voetbal.
• Malta nationaal voetbalteam: nog nooit geplaatst voor een WK-eindronde.
• Malta: nog nooit geplaatst voor een EK-eindronde.
• Voetbal: zomerseizoen is de belangrijke seizoensonderbreking; geen Nederlandse winterstop wegens winterweer.
• Waterpolo: opvallend grote sport op Malta.
• Zwemmen: door klimaat groot deel van jaar mogelijk.
• Hockey: kleine sport.
• Hockey: veel nationale wedstrijden worden gecentraliseerd gespeeld.
• Engels voetbal: enorm populair.
• Italiaans voetbal: eveneens zeer populair.

🏊 ZWEMMEN

• Zandstranden: relatief beperkt; veel Maltese kust is rots.
• Mellieħa Bay: grootste bekende zandstrand van Malta.
• Ramla Bay Gozo: bekend om rood/oranje zand.
• Golden Bay: zandstrand.
• Għajn Tuffieħa: zandstrand.
• Blue Lagoon: tussen Comino en Cominotto.
• Azure Window: ingestort op 8 maart 2017.
• Blue Hole: nog aanwezig bij Dwejra.
• Zeewaterbaden/lidos: komen wel veel voor.

🎬 FILM

• Popeye Village: gebouwd als filmset voor Popeye (1980).
• Game of Thrones: filmde locaties op Malta.
• Gladiator: deels op Malta geproduceerd.
• Troy: deels op Malta geproduceerd.
• Malta Film Studios: bekend om grote watertanks.
• Azure Window: verscheen in film/televisie vóór de instorting.
• Fort Ricasoli: veel gebruikt voor internationale filmproducties.

🐟 GOZO

• Maltees voor Gozo: Għawdex.
• Hoofdstad: Victoria / Rabat.
• Victoria: naam gegeven ter ere van Queen Victoria.
• 1551: groot deel van bevolking weggevoerd na Ottomaanse aanval.
• Ta' Pinu: nationaal belangrijk bedevaartsoord.
• Dwejra: Inland Sea, Blue Hole en voormalige Azure Window.
• Ramla: beroemd rood/oranje zand.
• Xwejni/Qbajjar: bekende zoutpannen.
• Ġgantija: prehistorisch tempelcomplex.
• Gozo Channel ferry: belangrijkste reguliere autoverbinding met Malta.
• Vaste brug Malta-Gozo: geen.
• Spoortunnel: geen.
• Gozo: heeft een eigen sterk regionale identiteit.

🏙️ MDINA & RABAT

• Mdina: voormalige hoofdstad.
• Bijnaam: Silent City.
• Romeinse stad: Melite.
• Rabat: ontwikkelde zich buiten de oude stadsmuren.
• Mdina Main Gate: huidige monumentale poort uit de 18e eeuw.
• 1693: zware aardbevingsschade.
• St Paul's Cathedral: daarna grotendeels herbouwd.
• Greeks' Gate: bevat middeleeuwse elementen.
• Catacomben Rabat: vooral begraafplaatsen.
• Domvs Romana: Romeinse woonresten en mozaïeken.
• Palazzo Falson: delen gaan terug tot de middeleeuwen.

⚓ THREE CITIES & GRAND HARBOUR

• Birgu = Vittoriosa.
• Senglea = Isla.
• Cospicua = Bormla.
• Fort St Angelo: Birgu.
• Fort St Michael: historische verdediging Senglea.
• Grand Harbour: een van Malta's belangrijkste natuurlijke havens.
• Knights: vestigden zich eerst rond Birgu voordat Valletta bestond.
• Great Siege 1565: Three Cities speelden centrale rol.
• Dgħajsa: traditionele Grand Harbour-boot.
• Luzzu: traditionele vissersboot.

🚤 BOOTJES

• Luzzu: traditionele kleurrijke vissersboot.
• Ogen op boeg: oude mediterrane beschermingssymboliek.
• Dgħajsa: traditionele havenboot.
• Marsaxlokk: beroemd om kleurrijke vissersboten.
• Marsa: betekent haven.
• Xlokk: zuidoostelijke wind/richting.
• Marsaxlokk: letterlijk grofweg "zuidoostelijke haven".

🏝️ COMINO

• Oppervlakte: circa 3,5 km².
• Ligging: tussen Malta en Gozo.
• Bekendste plek: Blue Lagoon.
• Permanente bevolking: extreem klein.
• St Mary's Tower: gebouwd door de Knights.
• Comino: historisch gebruikt voor landbouw, verdediging en quarantaine.
• Zomer: bezoekersaantal kan de permanente bevolking gigantisch overtreffen.

🌅 DAGLICHT

• Malta ligt veel zuidelijker dan Nederland.
• Winterdagen: langer dan in Nederland.
• Zomerdagen: korter dan in Nederland.
• Juni: zon gaat op Malta veel eerder onder dan in Nederland.
• December: Malta heeft duidelijk meer daglicht.
• Schemering: relatief korter dan Nederlandse zomeravondschemering.

🍺 MALTA VS NEDERLAND – SNELLE VERGELIJKINGEN

• Oppervlakte: Malta 316 km² | Nederland ~41.500 km².
• Verhouding oppervlakte: Nederland ~131× groter.
• Bevolking: Malta ~588.000 | Nederland ~18 miljoen.
• Hoogste punt: Malta 253 m | Europees NL 322 m.
• Permanente rivieren: Malta 0 | Nederland vele.
• Verkeer: Malta links | Nederland rechts.
• Stekker: Malta type G | Nederland type F.
• Standaard-BTW: Malta 18% | Nederland 21%. European Union
• Zonuren: Malta ~3.000 | Nederland ~1.800.
• Uit huis: Malta veel later | Nederland relatief vroeg.
• Avondeten: Malta doorgaans later | Nederland doorgaans vroeger.
• Spoorwegen: Malta 0 km operationeel | Nederland uitgebreid netwerk.
• Trams: Malta 0 | Nederland meerdere steden.
• Metro: Malta 0 | Nederland Amsterdam/Rotterdam.
• Internationale luchthavens: Malta feitelijk één hoofdairport | Nederland meerdere.
• Toeristen per inwoner: veel hoger op Malta.
• Bevolkingsdichtheid: Malta veel hoger.
• Public holidays: Malta 14 | Nederland minder nationale algemeen erkende feestdagen.
• Zomerdaglicht: Nederland langer.
• Winterdaglicht: Malta langer.
• Sneeuw: Malta extreem zeldzaam | Nederland af en toe.
• Zeewater: Malta veel warmer.
• Haaien: grote witte haai mogelijk bij Malta | Nederlandse Noordzee geen normale grote-witte populatie.
• Prehistorische tempels: Malta duizenden jaren ouder dan de bekendste monumentale Nederlandse bouwwerken.
• Taal: Malta 2 officiële nationale talen | Nederland Nederlands, met Fries regionaal officieel.
• Minimumloon: Maltese nominale minimumloon veel lager.
• BTW: Malta 3 procentpunten lager.
• Trein naar vliegveld: Nederland ja | Malta onmogelijk want geen trein.
• Fiets als dagelijks vervoer: Nederland extreem gebruikelijk | Malta beperkt.
• Water: Nederland probeert zoetwater naar zee te krijgen | Malta probeert zeewater zoet te maken.

🤯 "DIT KLINKT VERZONNEN" – SNELLE FEITEN

• Malta heeft geen permanente rivier.
• Malta had ooit dwergolifanten.
• Malta had ooit dwergnijlpaarden.
• Malta heeft schorpioenen.
• Malta heeft kameleons.
• Malta heeft witte haaien in zijn zeegebied/regio.
• Een beroemde witte haai uit 1987 was waarschijnlijk circa 6,7 meter.
• Malta's hoogste punt is lager dan de Vaalserberg.
• Sommige Maltese tempels zijn ouder dan de piramides.
• Malta had vroeger een trein.
• Malta had vroeger trams.
• Een bom viel door de Mosta Dome terwijl honderden mensen binnen waren en explodeerde niet.
• De muren van Mosta Dome zijn plaatselijk ongeveer 9 meter dik.
• Een Britse militaire onderscheiding staat op Malta's nationale vlag.
• Een groot deel van Malta's drinkwater wordt uit zeewater gemaakt.
• Jongeren wonen traditioneel veel langer bij hun ouders dan in Nederland.
• Malta heeft circa 457.000 voertuigen voor circa 588.000 inwoners.
• Malta ontvangt jaarlijks meerdere keren zijn eigen bevolking aan toeristen.
• Malta heeft 14 nationale/public holidays.
• Malta heeft geen trein, tram of metro.
• Malta's officiële taal Maltees is Semitisch.
• Maltees gebruikt toch het Latijnse alfabet.
• Malta heeft 30 letters in het alfabet.
• Malta's standaard-BTW is maar 18%.
• Echtscheiding werd pas in 2011 ingevoerd.
• Malta werd pas in 1964 onafhankelijk.
• Britse militairen vertrokken pas in 1979.
• De Azure Window verdween pas in 2017.
• Een Maltese civiele/commerciële rechtszaak in eerste aanleg kostte in 2024 gemiddeld circa 491 dagen. Publications Office of the EU
• Een administratieve zaak kostte gemiddeld circa 1.681 dagen. Publications Office of the EU
• Bijna 65% van Maltese volwassenen had in de laatste grote EHIS-meting overgewicht of obesitas. health
• Het temperatuurrecord is 43,8°C.
• Het kouderecord bij Luqa is 1,4°C.
• Het natste jaar gaf 955,62 mm regen.
• Het droogste slechts 228,41 mm.
• Eén maand, oktober 1951, gaf 476,5 mm regen.
• Een historische windstoot bereikte 133,4 km/u.
• Malta kan door tsunami's worden getroffen.
• Malta heeft een plant die ricine produceert gewoon in het wild groeien.
• Malta heeft een endemische zoetwaterkrab, ondanks dat het geen permanente rivieren heeft.
• Je kunt in Malta fossiele haaientanden vinden.
• De hoofdstad Valletta heeft maar enkele duizenden inwoners.
• Victoria op Gozo heet eigenlijk ook Rabat.
• Malta heeft een Żebbuġ en Gozo heeft óók een Żebbuġ.
• De Three Cities hebben samen praktisch zes veelgebruikte namen.
• Malta's bekendste filmattractie is letterlijk een filmset die men na de film heeft laten staan.
• De nationale hoofdstad is jonger dan verschillende Maltese gebouwen die al duizenden jaren bestonden.

☕ Koffie-index – goedkoop → duur

• Żebbuġ: ± €0,60
• Naxxar: ± €0,70
• Lokale bandclub/dorpsbar: ± €1,00
• Gozo: ± €1,50
• Valletta: ±€2,50
• Paceville: ± €3
• Airport: ± €4
• Hotel/beachclub/toeristische toplocatie: ± €4+
• 🤯 Koffie kan op Malta gemakkelijk 5× zoveel kosten afhankelijk van waar je hem drinkt. Dus lokaal drink je koffie om wakker te worden en op andere plekken schrik je wakker van de prijs

🍺 Bier-index – goedkoop → duur

• Lokale bandclub: ± €1,50
• Bandclub tijdens festa: ± €2,00
• Lokale dorpsbar: ± €3
• Gewone bar: ± €4
• Paceville: gemiddeld ± €5
• Hotel/toeristische toplocatie/beachclub: ± €6
• Dure beachclub: tot ongeveer €8
• 🤯 Prijsverschil: €1,50 → €8, dus ruim 5× zoveel.
• 🤯 Voor €8 krijg je bij een bandclub ongeveer 5 biertjes en houd je nog €0,50 over en krijg je er vaak gratis fingerfood bij.