Gisteren werd Malta opnieuw opgeschrikt door een enorme explosie bij een vuurwerkfabriek in Salini. Een explosie die letterlijk door merg en been ging. Zelf woon ik in Naxxar en ik werd direct wakker van de eerste klap. Niet veel later volgde een tweede en toen de derde, veel grotere explosie. Een dreun die je niet alleen hoorde, maar ook voelde.
Binnen enkele minuten stond bijna de hele straat buiten. Buren kwamen geschrokken hun huizen uit om te kijken wat er gebeurd was. Mensen stonden in pyjama's op straat, sommigen duidelijk in paniek. Iedereen stelde dezelfde vraag: "Wat was dat?"
Pas later werd duidelijk hoe ernstig de situatie werkelijk was.
Wonder boven wonder zijn er geen doden gevallen. Maar dat betekent absoluut niet dat de impact klein was. Integendeel.
De explosie was zo krachtig dat ramen uit huizen vlogen op kilometers afstand van de vuurwerkfabriek. In verschillende woningen ontstond flinke schade door de schokgolf. Mensen dachten eerst aan een aardbeving of zelfs een aanslag.
En laten we eerlijk zijn: dit was niet zomaar een "klein incident".
Dit is opnieuw een zware explosie bij een vuurwerkfabriek op Malta. Sterker nog: zelfs niet de eerste keer dat juist deze fabriek ontploft. Acht jaar geleden ging het hier ook al mis. Toevallig ook vlak na de verkiezingen.
Dat maakt het extra wrang.
Vuurwerk hoort bij Malta. Dat begrijpen we allemaal. Het is onderdeel van de cultuur, van de festas en van de tradities op het eiland. Maar hoeveel waarschuwingen moeten er nog komen voordat veiligheid eindelijk serieus genomen wordt?
Want dit had véél erger kunnen aflopen.
Huizen beschadigd. Mensen in shock. Dieren dood. En opnieuw discussies over vergunningen, controles en veiligheid die waarschijnlijk een paar weken duren en daarna weer verdwijnen.
Als schrijver namens NedMalta zeg ik het eerlijk: dit is een punt waar Malta zich echt flink op moet verbeteren. Traditie mag nooit belangrijker worden dan veiligheid.
Maar misschien wel het meest hartverscheurende verhaal komt uit Bird Park in Naxxar.
De eigenaar van het park, Kevin Mallia, beschreef complete scènes van verdriet en verwoesting nadat de explosie meerdere dieren doodde en enorme schade veroorzaakte.
"Ik heb het gevoel dat ik mijn eigen kinderen verloren ben," vertelde hij emotioneel.
Onder de slachtoffers was Ricky, een papegaai die al bijna 15 jaar in het park leefde.
"Mijn papegaai Ricky praatte tegen me alsof hij een mens was. Ik vond hem dood terug. Hij zou binnenkort 58 jaar oud worden."
Kevin vertelde hoe hij normaal iedere ochtend eerst zijn dieren begroette voordat hij met iemand anders sprak.
"De eerste 'goedemorgen' die ik hoorde kwam altijd van mijn dieren."
Maar gisteren liep hij een nachtmerrie binnen.
"Ik vond zoveel dieren dood. Eén voor één. Ik kon het niet geloven."
Volgens Kevin brak er complete paniek uit onder de vogels na de eerste explosie. Zes flamingo's vlogen in blinde angst weg.
Eén flamingo vloog tegen glas en overleed direct. De andere vijf zijn waarschijnlijk verdwenen.
Daarna kwam de tweede explosie.
"Het voelde alsof iemand je direct neerschoot," vertelde hij.
Dieren stierven door de drukgolf, anderen kregen hartaanvallen van angst. Jonge vogels sprongen in paniek uit hun nesten en overleefden het niet.
Een van de zwaarste verliezen was een jonge kraanvogel.
"We hebben vijftien jaar gewacht op een baby van deze kraanvogels. Eindelijk hadden we er één… en die stierf. Er kwam letterlijk bloed uit zijn oren."
Volgens Kevin is de materiële schade totaal onbelangrijk vergeleken met het verlies van zijn dieren.
"Dat waren mijn kinderen. Ik leef voor hen."
De oorzaak van de explosie wordt momenteel onderzocht. Opvallend is wel dat Kevin Mallia verklaarde dat hij de avond voor de explosie al vuurwerk hoorde vanuit de richting van de fabriek. Geluiden die zelfs zijn flamingo's onrustig maakten.
Volgens de politie zou er die avond echter geen vuurwerk afgestoken zijn op de locatie.
Wat er precies gebeurd is, zal dus verder onderzocht moeten worden.
Maar één ding is zeker: heel Malta heeft deze explosie gevoeld. Sommigen emotioneel. Sommigen financieel. En sommigen zullen hun dieren of hun gevoel van veiligheid nooit meer terugkrijgen.
2010 wordt nog altijd gezien als het zwartste vuurwerkjaar uit de moderne Maltese geschiedenis.
In één jaar kwamen minstens 10 mensen om het leven bij verschillende explosies. Volgens rapporten had Malta in die periode, relatief gezien, één van de slechtste veiligheidsrecords ter wereld op vlak van vuurwerkproductie.
Onderzoek waar regelmatig naar verwezen wordt in Malta toont dat:
Wat gisteren veel discussie veroorzaakte, is dat de fabriek die ontplofte niet onbekend was met incidenten.
De Ta' Lourdes Fireworks Factory in Salini/Magħtab ontplofte namelijk ook al in 2018. Toen vielen er gewonden, maar blijkbaar was dat niet genoeg om toekomstige rampen volledig te voorkomen.
Daardoor hoor je vandaag op Malta steeds vaker dezelfde vraag:
Hoeveel waarschuwingen heeft Malta nog nodig voordat vuurwerkveiligheid even belangrijk wordt als de traditie zelf?
Dat is precies de discussie die na vrijwel iedere grote explosie terugkomt — en die na een paar maanden meestal weer verdwijnt. Ze leren er niks van, ik durf nu al te zeggen dat deze fabriek snel weer open is (vergunning of niet) Lang leve de corruptie in Malta!
Zin om eens iets heel anders te doen in Malta? De komende weken organiseren we samen met onze nieuwe partner CY Beauty & Wellness in Ħamrun vijf leuke, creatieve workshops waarbij je zelf aan de slag gaat én met je eigen creatie naar huis gaat!
Altijd al willen weten hoe je een écht goede cocktail maakt? Of ben je vooral heel goed in het opdrinken ervan? 😉 Dan hebben we de perfecte zaterdagmiddag voor je!
Werken op Malta is natuurlijk leuk, maar wat doe je eigenlijk ná je werk? Zeker wanneer je net naar Malta bent verhuisd, is het fijn om snel nieuwe mensen te leren kennen. En wat is er nu makkelijker dan samen met je collega's leuke dingen ondernemen?
Bij NedMalta draait het natuurlijk om gezelligheid, nieuwe mensen leren kennen en samen leuke dingen ondernemen. En nee, dat hoeft echt niet altijd uitgaan of een drankfeestje te zijn! 😉
